ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, các thế lực thù địch ngày càng tăng cường hoạt động chống phá Đảng ta bằng những luận điệu xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Tỉnh Thái Nguyên - một địa phương có truyền thống cách mạng, có vị trí chiến lược về kinh tế - xã hội và quốc phòng - an ninh - đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc giữ vững trận địa tư tưởng. Do vậy, việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh tại tỉnh Thái Nguyên là một yêu cầu cấp thiết.
NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận về nền tảng tư tưởng của Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh
Nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là kim chỉ nam định hướng cho mọi đường lối, chính sách và hoạt động thực tiễn của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội. Về phương diện lý luận, nền tảng tư tưởng của Đảng bao gồm chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là sự kết tinh giữa tinh thần cách mạng khoa học của chủ nghĩa xã hội khoa học và giá trị thực tiễn, bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.
Chủ nghĩa Mác-Lênin là hệ thống các quan điểm lý luận cách mạng và khoa học, phản ánh thế giới quan duy vật biện chứng, phương pháp luận duy vật lịch sử, khẳng định vai trò của đấu tranh giai cấp và cách mạng vô sản trong tiến trình phát triển của xã hội loài người. Đây là nền tảng lý luận cốt lõi để Đảng ta xác định con đường phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đặt mục tiêu xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam. Nó bao gồm hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về các vấn đề chiến lược như: giải phóng dân tộc, xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân; đạo đức cách mạng; vai trò của văn hóa; giáo dục con người mới xã hội chủ nghĩa; đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế. Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là sự kế thừa truyền thống yêu nước và văn hóa dân tộc, mà còn phản ánh sự kết tinh tinh hoa nhân loại, đặc biệt là tinh thần nhân văn, dân chủ và tiến bộ.
Về bản chất, nền tảng tư tưởng của Đảng thể hiện sự thống nhất biện chứng giữa lý luận cách mạng - khoa học và thực tiễn cách mạng Việt Nam. Việc kiên định và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là điều kiện tiên quyết bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng, sự bền vững của chế độ, cũng như định hướng cho công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế trong giai đoạn hiện nay.
Từ góc độ khoa học chính trị và lý luận, nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là kim chỉ nam cho hành động, mà còn là tiêu chí để phân biệt bản chất giai cấp, lập trường tư tưởng và định hướng phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập sâu rộng với thế giới.
2. Thực trạng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại tỉnh Thái Nguyên
2.1. Những kết quả nổi bật
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, nhất là không gian mạng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Thái Nguyên đang được triển khai mạnh mẽ, có hệ thống và bước đầu đạt được những kết quả tích cực. Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác này, các cấp ủy Đảng và chính quyền trong tỉnh đã chú trọng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền và nâng cao năng lực phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Thái Nguyên là một trong 10 địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số chuyển đổi số, tạo điều kiện thuận lợi cho việc số hóa nội dung tuyên truyền, lan tỏa thông tin chính thống đến người dân. Các cơ quan báo chí địa phương như Báo Thái Nguyên, Đài Phát thanh - Truyền hình Thái Nguyên, Cổng thông tin điện tử tỉnh đã tích cực ứng dụng công nghệ số vào sản xuất các sản phẩm truyền thông hiện đại như infographic, podcast, video clip, giúp nâng cao tính hấp dẫn và hiệu quả tuyên truyền. Đáng chú ý, chương trình “Bình dân học AI” thu hút trên 50.000 thành viên tham gia qua mạng xã hội, thể hiện sự lan tỏa mạnh mẽ của công tác truyền thông chính luận trong thời đại số.
Song song với đó, hoạt động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch được triển khai sâu rộng, với sự vào cuộc tích cực của Ban Chỉ đạo 35 các cấp, các tổ chức đoàn thể và lực lượng thanh niên. Nhiều hội nghị, lớp bồi dưỡng về kỹ năng viết, phản biện xã hội và truyền thông số được tổ chức, góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tuyên truyền. Các nền tảng mạng xã hội như “Hương Trà xứ Thái”, “Thái Nguyên ngày mới” trở thành kênh kết nối thông tin tích cực, định hướng dư luận xã hội hiệu quả.
Năm 2024, thống kê cho thấy hơn 6.000 tin, bài phản ánh tích cực về tình hình kinh tế - xã hội, chính trị và an ninh quốc phòng được đăng tải trên các phương tiện truyền thông đại chúng của tỉnh, chiếm hơn 94,5% tổng số nội dung báo chí, trong đó nhiều tác phẩm đạt giải cao tại các giải báo chí cấp quốc gia. Công tác giao ban báo chí và xử lý thông tin phản ánh từ báo chí cũng được đổi mới theo hướng nhanh nhạy, kịp thời, minh bạch.
Ngoài ra, tỉnh Thái Nguyên đặc biệt chú trọng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo. Các lớp tập huấn chuyên đề, tọa đàm trao đổi nghiệp vụ thường xuyên được tổ chức, tạo diễn đàn học tập, trao đổi và cập nhật kiến thức giữa cán bộ lý luận với thực tiễn. Cán bộ tuyên giáo các cấp được nâng cao cả về bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn và kỹ năng tác nghiệp trên nền tảng số.
Nhìn chung, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Thái Nguyên thời gian qua đã có những chuyển biến tích cực, phù hợp với yêu cầu trong tình hình mới. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả bền vững, tỉnh cần tiếp tục phát huy vai trò của các lực lượng nòng cốt, đẩy mạnh truyền thông đa nền tảng và tăng cường phối hợp giữa các cấp, các ngành trong công tác định hướng tư tưởng, dư luận xã hội.
2.2. Một số tồn tại, hạn chế
Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại tỉnh Thái Nguyên vẫn còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế nhất định, ảnh hưởng đến hiệu quả lâu dài và tính bền vững trong quá trình triển khai nhiệm vụ chính trị này.
Thứ nhất, nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò, ý nghĩa của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng còn chưa đầy đủ, thiếu chiều sâu. Trong bối cảnh không gian mạng phát triển nhanh chóng, vẫn còn những biểu hiện thờ ơ, bị động trước các thông tin xuyên tạc, phản động, hoặc chưa đủ năng lực để nhận diện và phản bác các quan điểm sai trái, lệch lạc.
Thứ hai, công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị trong nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, chưa thật sự hấp dẫn và hiệu quả. Việc đổi mới nội dung, hình thức giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh chưa bắt kịp với xu thế truyền thông hiện đại. Một số tài liệu, bài giảng còn khô cứng, thiếu tính gợi mở, chưa phù hợp với trình độ tiếp nhận và thị hiếu của người trẻ trong môi trường số.
Thứ ba, năng lực đấu tranh phản bác của một bộ phận cán bộ, giảng viên lý luận và đội ngũ cộng tác viên còn hạn chế. Dù đã có nhiều hội nghị, lớp bồi dưỡng chuyên đề, song việc phát triển lực lượng nòng cốt có khả năng tư duy phản biện, viết bài chính luận, tham gia hiệu quả trên không gian mạng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu trong giai đoạn hiện nay.
Thứ tư, công tác phối hợp giữa các cơ quan tuyên giáo, báo chí, văn hóa - thông tin và tổ chức đoàn thể chưa đồng bộ, thiếu liên kết chiều sâu. Các kênh truyền thông xã hội còn manh mún, thiếu quy hoạch và chưa xây dựng được hệ sinh thái truyền thông chính luận toàn diện, có khả năng lan tỏa mạnh mẽ như các thế lực thù địch đang sử dụng.
Thứ năm, nguồn lực đầu tư cho hạ tầng công nghệ thông tin và đào tạo nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực truyền thông số còn hạn chế, đặc biệt ở cấp cơ sở. Điều này ảnh hưởng đến khả năng mở rộng các nền tảng tuyên truyền chính thống và làm giảm hiệu quả tiếp cận các đối tượng cần định hướng tư tưởng.
Những tồn tại, hạn chế trên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục đổi mới tư duy lãnh đạo, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác lý luận, ứng dụng hiệu quả công nghệ số trong tuyên truyền và tăng cường phối hợp đa ngành, liên cấp nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
3. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại tỉnh Thái Nguyên hiện nay
Trước yêu cầu ngày càng cao trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nhất là trong điều kiện chuyển đổi số và tác động phức tạp của thông tin trên không gian mạng, tỉnh Thái Nguyên cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp sau nhằm khắc phục những hạn chế hiện nay và phát huy những kết quả đạt được.
Một là, tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Nội dung tuyên truyền cần bảo đảm tính định hướng, tính chiến đấu và tính thuyết phục, được chuyển tải dưới hình thức hiện đại, sinh động, dễ tiếp cận. Các cơ sở giáo dục và đào tạo cần đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị, lồng ghép nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh và chủ nghĩa Mác-Lênin một cách linh hoạt, gần gũi với thực tiễn.
Hai là, xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác lý luận, tuyên truyền và phản bác các quan điểm sai trái có bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực chuyên môn cao và thành thạo công nghệ số. Cần chú trọng phát hiện, bồi dưỡng đội ngũ cộng tác viên dư luận xã hội, giảng viên lý luận chính trị, cán bộ trẻ có tư duy phản biện sắc bén, có khả năng sử dụng mạng xã hội hiệu quả để lan tỏa thông tin tích cực, chính thống.
Ba là, phát triển các nền tảng truyền thông số chính thống, xây dựng hệ sinh thái truyền thông chính luận đa phương tiện tại địa phương, tích hợp các hình thức như podcast, video ngắn, infographic, AI chatbot,... nhằm thích nghi với thói quen tiếp cận thông tin của người dân, đặc biệt là giới trẻ. Cần đầu tư xây dựng các kênh tuyên truyền có chiều sâu, như “Hương Trà xứ Thái”, “Thái Nguyên ngày mới”, trở thành những “trạm trung chuyển” thông tin định hướng dư luận xã hội hiệu quả.
Bốn là, đẩy mạnh hoạt động của Ban Chỉ đạo 35 các cấp, gắn kết chặt chẽ với các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí và hệ thống chính trị ở cơ sở nhằm tạo thành thế trận toàn dân tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Các hình thức phản bác quan điểm sai trái cần bảo đảm tính khoa học, tính pháp lý và tính thực tiễn, tránh đối đầu cực đoan hoặc thiếu cơ sở lập luận.
Năm là, tăng cường đầu tư nguồn lực cho công tác tuyên giáo và truyền thông chính trị, cả về tài chính, hạ tầng kỹ thuật lẫn cơ chế chính sách. Cần có chính sách hỗ trợ, khuyến khích sáng tạo các sản phẩm truyền thông chính luận phù hợp với đặc thù địa phương, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa các đơn vị truyền thông công - tư trong sản xuất nội dung.
Sáu là, thực hiện kiểm tra, đánh giá thường xuyên công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, lấy đó làm một tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động của cấp ủy, chính quyền và cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Việc kịp thời phát hiện, uốn nắn lệch lạc về tư tưởng, xử lý nghiêm các biểu hiện suy thoái “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” sẽ góp phần giữ vững niềm tin của nhân dân đối với Đảng.
Những giải pháp trên chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ, có lộ trình, có sự tham gia của toàn hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân. Thái Nguyên - với vai trò là trung tâm vùng trung du, miền núi Bắc Bộ - cần tiếp tục đi đầu trong đổi mới tư duy lý luận và thực tiễn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.
KẾT LUẬN
Việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là yêu cầu sống còn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là nền tảng lý luận mà còn là kim chỉ nam cho hành động cách mạng của Đảng ta. Trong bối cảnh mới, tỉnh Thái Nguyên cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, phương thức và lực lượng làm công tác tư tưởng, từ đó không chỉ phòng thủ vững chắc trận địa tư tưởng mà còn chủ động tiến công làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá. Sự đồng lòng, nhất trí của toàn hệ thống chính trị và nhân dân chính là “lá chắn thép” vững chắc bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và bảo vệ lý tưởng cách mạng.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), NXB Chính trị Quốc gia Sự thật. 2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập I, II, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật.
3. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, Tập 5, 6, 9, NXB Chính trị Quốc gia.
4. Ban Tuyên giáo Trung ương (2023), Hướng dẫn công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.
5. Tỉnh ủy Thái Nguyên (2023), Báo cáo sơ kết công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XIII.
6. Báo Thái Nguyên, Cổng thông tin điện tử tỉnh Thái Nguyên (2022–2024), các bài viết chuyên đề về công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng.
Tác giả: ThS. Hoàng Thị Hải Yến - Bộ môn Chủ nghĩa Mác-Lênin
Tóm tắt: Bài viết tập trung làm rõ vai trò của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay tại tỉnh Thái Nguyên. Qua đó, phân tích thực trạng, những thuận lợi, khó khăn và thách thức trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả công tác tư tưởng, giữ vững niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
Từ khóa: Nền tảng tư tưởng, Hồ Chí Minh, bảo vệ Đảng, Thái Nguyên, quan điểm sai trái.